Tips uit intervisie bijeenkomst ‘Waardegedreven zorg'

Waardegedreven zorg, ook wel Value-Based Health Care (VBHC) genoemd, is hot in Nederland en als concept niet meer weg te denken. De kern van VBHC is het maximaliseren van waarde voor patiënten en de beste uitkomsten realiseren tegen voor de laagste kosten. De patiënt centraal, daar wil iedereen in de zorg voor gaan. VBHC is een omvangrijk concept waarbij velen nog zoeken naar de praktische handvatten.

Praktische handvatten en tips

VBHC is een omvangrijk concept waarbij velen nog zoeken naar de praktische handvatten. Daarom organiseerde Q-Consult Zorg op 26 september 2017 de intervisiebijeenkomst Waardegedreven zorg. Uit de bijeenkomst met 18 deelnemers van 14 zorginstellingen zetten wij voor u de belangrijkste tips op een rij.

Begin klein en enthousiast

Om de introductie van VBHC in de organisatie behapbaar te maken kunt u het beste starten met kleine stappen. Kies binnen de visie van de organisatie eerst voor een enkel ziektebeeld om waardegedreven zorg multidisciplinair voor in te richten. Begin daar waar het behandelteam enthousiast is en openstaat voor verandering. Start vanuit de zorg in het ziekenhuis en verbreedt van daaruit naar instroom en de uitstroom om zo te komen tot de zogenaamde integrated practice unit (IPU).

Meten is weten

Vraag je bij alles wat je doet af of dit direct waarde voor de patiënt oplevert. Betrek deze vraag dus ook bij het traject. Er worden steeds meer uitkomstindicatoren gebruikt en geregistreerd. Niemand, vooral de patiënt niet, is gebaat bij eindeloos registreren. Om kritisch naar de zorg te kijken en deze te blijven verbeteren is het meten van uitkomsten echter bijzonder belangrijk. ICHOM is hiervoor onder andere in Nederland de nieuwe standaard. Kies een ziektebeeld waarvoor de indicatorenset binnen ICHOM gereed is.

Projecteer hierop die indicatoren en uitkomstparameters die al aanwezig zijn in het ziekenhuis. Zo kan de bestaande registratie worden ingezet, kunnen indicatoren die minder relevant zijn worden afgebouwd en kan de registratielast mogelijk worden verminderd. Het is bovendien uiterst belangrijk om de uitkomsten die door de patiënt gerapporteerd worden (PROMS) als onderdeel van de behandeling te gebruiken in plaats van deze alleen achteraf uit te vragen. Op deze manier kunnen tijdens de behandeling gezamenlijk voor en met de patiënt de juiste beslissingen worden genomen.

Processen verbeteren over de lijnen heen

Het gebruik van zorgpaden is een goede methode om werk te maken van Waardegedreven zorg. In een zorgpad komen alle facetten van VBHC, waarde, procesverbetering, kosten, meten en integraliteit, terug. Identificeer bijvoorbeeld welke activiteiten er bij welke zorgprofessional uitgevoerd worden. Destilleer hieruit het ideale proces voor de patiënt, waarbij dubbelingen en andere verspillingen uit het proces worden gehaald. Ervaringen uit eerdere Lean-, Six Sigma- of TOC-projecten kunnen hiervoor prima worden ingezet. Doe de juiste dingen op het juiste moment met uitvoering door de best hiervoor toegeruste zorgprofessional(s). Het samen inrichten van multidisciplinaire zorgpaden resulteert in betere teams. 

Inzicht in de kosten per patiënt en bekostiging voor de patiëntengroep

Volgens Porter gaat het toevoegen van patiëntwaarde over het verbeteren van kwaliteit van zorg voor de individuele patiënt en/of het verlagen van de kosten. Er zijn twee belangrijke elementen in de visie van Porter met betrekking tot kosten en bekostiging die nu niet goed zijn ingevuld: inzicht in de werkelijke kosten per patiënt en in de bekostigingsafspraken die het gehele zorgtraject betreffen en niet slechts één onderdeel. Samenwerken met de zorgverzekeraar is daarbij essentieel. Een aantal zorgverzekeraars stimuleert voor specifieke aandoeningen zorgverkoop op basis van VBHC uitgangspunten. Het kan aantrekkelijk zijn daarbij aan te sluiten.

Waar kun je als organisatie nu al zelf concreet mee beginnen? In zijn blog geeft Ruben van Zelm van Q-Consult Zorg aan wat je zelf kunt doen binnen de organisatie om de kosten te verlagen. Denk hierbij onder meer aan het toetsen van de feitelijke zorg aan het opgestelde zorgpad en het analyseren van de variatie in de zorg binnen een patiëntengroep.

Lange adem

VBHC is een manier van denken. Een organisatie die deze manier van denken omarmt, zal de zorg voor de patiënt anders gaan organiseren. Op onderdelen leidt dit tot aanpassingen in de wijze waarop de zorg geleverd wordt. Hierbij staat de behoefte van de patiënt altijd centraal. Net als elk ander serieus veranderproces is ook VBHC een proces met een lange adem.

Samenvatting van onze VBHC-tips

Kort samengevat: denk bij alles wat je doet na of dit waarde toevoegt voor de patiënt, begin klein, zorg voor draagvlak binnen het multidisciplinaire team, organiseer je processen multidisciplinair en over de eerste en tweede lijn heen, organiseer de financiën over de patiëntengroep heen en houd vol, want verandering heeft tijd nodig.

Meer weten?

Wilt u meer weten over wat Q-Consult Zorg voor uw organisatie kan betekenen op het gebied van waardegedreven zorg? Neem dan vrijblijvend contact op met Erik den Teuling.